تبلیغات
علوم تجربی راهنمایی
علوم تجربی راهنمایی
 
قالب وبلاگ

نکته های مهم فصل1سال دوم راهنمایی

 

 

مواد در حال تغییر
مواد پیرامون ما پیوسته در حال تغییرند . انجماد آب ، زنگ زدن آهن شكستن شیشه، ذوب یخ ، تغییر رنگ پارچه ها ، ترش شدن شیر، هضم غذا و ... از جمله تغییرات مواد هستند.


برخی از این تغییرات سودمند و برخی زیان آورند و ما پیوسته در پی آن هستیم كه تغییرات مطلوب را پدید آوریم و از بروز تغییرات نامطلوب جلوگیری كنیم.



الف) تغییر فیزیكی: در این نوع تغییر شكل ، اندازه و حالت ماده تغییر می كند. اما خواص و ماهیت ماده تغییر نمی كند.
تبخیر، تصعید ، میعان و سایر تغییر حالت ها و نیز خرد شدن ، سائیدن و ... از جمله تغییرات فیزیكی هستند.
ب) تغییر شیمیایی: به تغییری گفته می شود كه در نتیجه آن خواص و ماهیت ماده تغییر می كند و ماده یا موادی با خواص جدید حاصل می شود.
هنگامی كه آب به كمك جریان الكتریسیته تجزیه می شود گازهای ئیدروژن و اكسیژن پدید می آیند این دو ماده هیچ شباهتی با آب ندارند.
سوختن چوب ، زنگ زدن آهن، تغییر رنگ پارچه ، زرد شدن برگ درختان ، هضم غذا، تبدیل شدن شیر به ماست و پنیر از جمله تغییرات شیمیایی هستند.

فعالیت: اگر چند قطره نیتریك اسید غلیظ بر روی فلز مس بریزیم گاز خرمایی رنگ نیتروژن دی اكسید كه بوی تند و آزار دهنده ای دارد تشكیل می شود.



اگر لوله محتوی گاز نیتروژن دی اكسید را در آب جوش قرار دهیم رنگ قهوه ای پر رنگ ظاهر می شود(شكل1)
اگر لوله را سرد كنیم مولكول های سه اتمی نیتروژن دی اكسید به مولكول های 6 اتمی دی نیتروژن تترااكسید كه بی رنگ است تبدیل می شود.(شكل 3)
اگر هر دو لوله را در آب ولرم قرار دهیم تعدادی از مولكول ها No2 و تعدادی N2o4 خواهند بود كه در این صورت رنگ خرمایی كم رنگ مشاهده خواهد شد.
این تغییرات از نوع شیمیایی و برگشت پذیر هستند.

خواص ماده:
هر ماده دارای خواصی است كه با آنها شناخته می شود مثلا بی رنگ بودن خاصه آب ، شور بودن خاصه نمك، اشتعال پذیر بودن خاصه كاغذ و تمایل به زنگ زدن خاصه آهن است.



الف) خواص فیزیكی:

 به آن دسته از خواص گفته می شود كه مشاهده و اندازه گیری آنها به تولید ماده جدید منجر نمی شود.

خواص فیزیكی رنگ بو چگالی نقطه ذوب نقطه جوش رسانایی (الكتریكی)
آب بی رنگ بی بو 1 صفر درجه 100 درجه ناچیز


ب) خواص شیمیایی :

 به مجموعه خواصی گفته می شود كه تمایل یا عدم تمایل یك ماده به شركت در واكنش های شیمیایی را بیان می كند. مثلا اشتعال پذیری خاصه بنزین و عدم اشتعال پذیری خاصه آب است.



نشانه تغییر شیمیایی
هر تغییر شیمیایی با نشانه ای همراه است است. این نشانه حاكی از تشكیل یك ماده جدید می باشد البته باید توجه داشت كه برخی از این نشانه ها در تغییر فیزیكی هم دیده می شوند.

برخی از نشانه های تغییر شیمیایی عبارتند از :

الف) ظهور یك رنگ جدید مانند:
رنگ قهوه ای ‹------------- قرار گرفتن میخ آهنی در محلول مس سولفات

رنگ آبی مایل به سیاه ‹------------- افزودن محلول ید به سیب زمینی

شیری رنگ ‹--------------- دمیدن در آب آهك


ب) تشكیل یك ماده جامد مانند:
ماده جامد پنیر مانند ‹------------- افزودن سركه به شیر

ج) تشكیل حبابهایی از گاز
حباب های گاز كربن دی اكسید ‹------------ ریختن جوهر نمك بر روی پوسته تخم مرغ
حباب های گاز كربن دی اكسید ‹------------ افزودن سركه به جوش شیرین

د: تولید گرما :

 مانند حل شدن كلسیم كلرید در آب
همانطور كه گفته شد برخی نشانه ها در هر دو نوع تغییر مشاهده می شوند.
مثلا هنگامی كه در نوشابه گاز دار را باز می كنید و یا هنگامی كه آب را حرارت می دهید هم حباب های گاز ظاهر می شوند اما در اینجا تغییر شیمیایی روی نداده است.

اجزاء یك تغییر شیمیایی


هنگامی كه آهن در هوای مرطوب قرار می گیرد آهن با اكسیژن هوا تركیب می شود و لایه قهوه ای یا نارنجی رنگ بر روی آن تشكیل می شود كه زنگ آهن یا اكسید آهن نام دارد.



اگر فراورده واكنش فوق یعنی آهن اكسید با گاز ئیدروژن تركیب شود دو ماده جدید یعنی آهن و آب پدید می آیند.

توجه: همیشه واكنش دهنده در سمت چپ واكنش و فراورده در طرف راست واكنش قرار دارد.


سوختن: نوعی تغییر شیمیایی است كه طی آن یك ماده اشتعال پذیر كه ممكن است یك ماده آلی مانند گاز شهری (متان) و یا یك نافلز مانند گوگرد و یا یك فلز مانند منیزیم باشد به سرعت با اكسیژن تركیب می شود كه نتیجه آن تولید انرژی (گرما و نور) همراه با تركیبات اكسیژن دار است.


انرژی + بخار آب + كربن دی اكسید ‹----------------------- اكسیژن + گاز متان
انرژی + گوگرد دی اكسید ‹----------------------- اكسیژن + گوگرد
انرژی + منیزیم اكسید ‹----------------------- اكسیژن + منیزیم

سوختن:
تند(احتراق):

 با نور و گرمای شدید همراه است مانند سوختن منیزیم و یا احتراق مواد منفجره


كند(اكسایش):

 نور و گرمای محسوس ندارد. مانند اكسید شدن غذا در سلول های بدن- زنگ زدن آهن

بد نیست بدانید كه گاهی بر اثر كمبود اكسیژن سوختن بصورت ناقص انجام می شود در این صورت علاوه بر كربن دی اكسید و بخار آب مقداری گاز سمی كربن مونوكسید (Co) هم تشكیل می شود.
اگر مقدار اكسیژن باز هم كمتر شود مقداری دوده هم تشكیل می شود . دوده شكلی از كربن است كه بصورت گرد نرمی از سوختن ناقص مواد سوختنی حاصل می شود. از این فراورده فرعی سوختن، جهت تولید رنگ ، جوهر خودكار ، بارور كردن ابرها و نیز در صنعت لاستیك سازی استفاده می شود.

الاكلنگ آتشین بسازید.
دو سر یك شمع استوانه ای را صاف كرده، سوزن خیاطی بلندی را كاملا از وسط شمع عبور دهید .
اكنون دو سر سوزن را روی دو پایه مثلا دو لیوان وارونه قرار دهید بطوری كه شمع بین دو لیوان قرار گیرد حالا دو طرف شمع را روشن كرده به حركت شمع توجه كنید . علت حركت شمع را تفسیر كنید.


توجه داشته باشید كه برای وقوع تغییر شیمیایی احتراق همواره سه شرط لازم است این سه شرط را در نمودار مقابل كه به مثلث آتش معروف است می بینید.


بدیهی است فقدان هر یك از شرایط از وقوع این تغییر شیمیایی جلوگیری می كند بنابراین هنگام ایجاد حریق به روش های مختلف:

یكی از این شرایط را حذف می كنند این روشها عبارتنداز :

الف) دور كردن مواد سوختنی از اطراف آتش (حذف سوخت) مثل بستن شیر گاز


ب) دور كردن (حذف اكسیژن) مثل ریختن ماسه و یا انداختن پتو بر روی آتش


ج) سرد كردن (حذف گرما) مثل پاشیدن آب بر روی آتش


انرژی و تغییرات


تغییرات گرماده : تغییراتی هستند كه با از دست دادن انرژی بصورت گرما همراهند در این گونه تغییرات انرژی واكنش دهنده ها بیشتر از انرژی فراورده هاست.



تغییرات گرماگیر: تغییراتی هستند كه با گرفتن انرژی (گرما) همراهند در این تغییرات انرژی واكنش دهنده ها كمتر از فراورده هاست.

سرعت واكنش های شیمیایی : واكنش های شیمیایی با سرعت های متفاوتی انجام می شوند.
سرعت واكنش شیمیایی یعنی سرعت تولید فراورده ها و یا سرعت مصرف واكنش دهنده ها به بیان دیگر سرعت واكنش شیمیایی یعنی «تولید فراورده یا مصرف واكنش دهنده در واحد زمان»


توجه داشته باشید كه هر چه انرژی فعال سازی (حداقل انرژی لازم برای شروع واكنش) كمتر باشد سرعت واكنش بیشتر است.


الف) دما :

 آب از هیدروژن و اكسیژن تشكیل شده است . این دو گاز در دمای معمولی هرگز با هم تركیب نمی شوند اما اگر مخلوط این دو گاز را تا حدود 700 درجه سانتیگراد حرارت دهیم بسرعت با هم تركیب می شوند و آب پدید می آید.

ب) غلظت :

 با افزایش غلظت برخورد مؤثر بین مولكول های واكنش دهنده بیشتر و واكنش سریعتر می شود نمودار مقابل رابطه غلظت با سرعت را نشان می دهد.


ج) كاتالیزگر:

 موادی هستند كه سرعت واكنش های شیمیایی را افزایش می دهند اما خود دچار تغییر شیمیایی نمی شوند و در پایان واكنش دست نخورده باقی می مانند مثلا هیدروژن پراكسید (آب اكسیژنه) در گرما و نور به آب و گاز اكسیژن تجزیه می شود افزودن زنگ آهن سرعت تجزیه شدن را افزایش می دهد. اگر مقداری گرد دی اكسید منگنز به آب اكسیژنه اضافه كنیم سرعت واكنش بحدی افزایش می یابد كه شروع به جوشیدن می كند و گرمای قابل ملاحظه ای ازاد می شود.(واكنش گرماده)
نمودار الف تجزیه این ماده بدون حضور كاتالیزگر و نمودار ب تجزیه این ماده با حضور كاتالیزگر را نشان می دهد.


د) سطح تماس:

 با افزایش سطح تماس سرعت واكنش زیاد تر می شود به همین علت است كه خاك اره سریعتر از تنه درخت می سوزد و یا خوب جویدن غذا هضم آن را آسانتر می كند.

فعالیت:
مقداری پر منگنات پتاسیم را روی تكه ای كاشی یا سنگ بریزید . چند قطره گلیسرین روی آن بچكانید و چند لحظه صبر كنید.
بار دیگر همین آزمایش را انجام دهید اما این بار قبل از چكاندن گلیسرین ، پرمنگنات را در هاون كاملا نرم كنید.


تفاوت نتیجه این مرحله با مرحله قبل را تفسیر كنید.

تذكر: این آزمایش را با احتیاط و زیر نظر بزرگتر ها انجام دهید.

قانون پایستگی جرم:
لاوازیه در سال 1782 به این نتیجه رسید كه وقتی ماده ای به ماده دیگر تبدیل می شود وزن كلی آن تغییر نمی كند . به عبارت دیگر در یك تغییر شیمیایی همواره مجموع جرم واكنش دهنده ها برابر مجموع جرم فراورده هاست یعنی جرم ثابت باقی می ماند.

مثلا از سوختن چوب در هوا، موادی مانند كربن، دود، خاكستر، بخار آب و ... پدید می آید جرم كربن، دود ، خاكستر ، بخار آب و هوای مصرف شده برابر جرم چوب اولیه خواهد بود.
و یا اگر 4 گرم آهن و 7 گرم گوگرد را با هم حرارت دهیم حتما 11 گرم آهن سولفید حاصل می شود.

نکته های مهم فصل 2سال دوم راهنمایی

 فصل دو - نور

نور صورتی از انرژی تابشی است كه با سرعت 300000 كیلومتر بر ثانیه درفضا سیر می كند.

فرایند نور:
1- موجب دیدن اجسام می شود.
2- موجب عمل غذاسازی گیاهان می شود.
3- باعث كاركردن كلیه وسایل نوری می شود.

4- موجب تغییر رنگ لباس و پارچه می شود.

برای آنكه جسمی دیده شود، باید از آن جسم نور به چشم برسد، بنابر این جسم یا باید از خودش نور تابش كند و یا نورهایی را كه برآن تابیده شده است، به طرف چشم بیننده بازتاب دهد.
به همین دلیل اجسام به دو دسته تقسیم می شوند.
1- اجسام منیر یا چشمه ی نور: اجسامی كه از خود نور تولید می كنند. مانند خورشید، لامپ روشن، شمع روشن، چوب در حال سوختن
2- اجسام غیر منیر: این اجسام از خود نوری تابش نمی كنند، بلكه نوری را كه از چشمه های نور به آن ها تابیده است به طرف چشم، باز می گردانند، در نتیجه ما می توانیم آن ها را ببینیم.

انواع چشمه ی نور:
1- چشمه ی گسترده نور: یك شی نورانی نظیر خورشید، چراغ روشن، شعله ی شمع را چشمه ی نور گسترده می نامیم.

 


2- چشمه نور نقطه ای: اگر صفحه ای از مقوا را كه روی آن روزنه ی كوچكی ایجاد شده است، درمقابل چراغ روشنی قراردهیم، نور چراغ پس از گذشتن از روزنه منتشر می شود و روزنه مانند یك چشمه نور كوچك عمل می كند كه به آن چشمه ی نقطه ای نور می گویند.



تقسیم بندی اجسام غیر منیر از نظر عبور نور از آنها:
1- اجسام شفاف :
اجسامی كه نور از آن ها عبور می كند مانند شیشه – هوا – آب


2- اجسام نیمه شفاف : اجسامی كه نور از آن ها عبور می كند ولی از پشت آن ها اجسام دیگر به طور واضح دیده نمی شوند. مانند شیشه های مات – كاغذ كالك
3- اجسام كدر اجسامی كه نور از آن ها عبور نمی كند.مانند آجر-مقوا-چوب و ....

نور به خط راست منتشر می شود.
چند دلیل مهم برای اثبات این موضوع:
1- عبور نور از لابه لای شاخ و برگ درختان


2- تشكیل سایه

3- خورشید گرفتگی
4- ماه گرفتگی

سایه چگونه تشكیل می شود؟ اگر جسم كدری در مقابل منبع نوری قرار گیرد در پشت جسم محوطه ی تاریكی بوجود می آید كه به آن سایه می گویند.

راههای تشكیل سایه :

1- تشكیل سایه به وسیله چشمه ی نقطه ای نور: در این حالت فقط سایه كامل ایجاد می شود و مرز مشخصی بین تاریكی و روشنایی وجود دارد.
نكته: قطر سایه به فاصله ی چشمه ی نور تا جسم كدر و پرده بستگی دارد.
نكته: هر گاه چشمه ی نور به جسم كدر نزدیك شود قطر سایه بزرگتر می شود و هرگاه چشمه ی نور را از جسم كدر دور كنیم قطر سایه كوچك تر می شود.


هر گاه سایه به وسیله ی چشمه ی نقطه ای تشكیل شود بین قطر سایه و قطر جسم كدر رابطه ی زیر وجود دارد.


 



2- تشكیل سایه به وسیله چشمه ی گسترده نور: در این حالت علاوه بر سایه كامل، نیم سایه نیز دیده می شود.


     - خورشید گرفتگی (كسوف): هر گاه در چرخش ماه به دور زمین و هر دو به دور خورشید، مركز آن سه (ماه،زمین،خورشید) روی یك خط راست واقع شود به طوری كه ماه در وسط باشد، ماه جلوی نور خورشید را می گیرد و سایه آن روی زمین می افتد در نتیجه كسانی كه در سایه ی ماه قرار دارند خورشید را تاریك می بینند. در این صورت می گوییم، خورشید گرفتگی رخ داده است.


    - ماه گرفتگی: اگر زمین بین ماه و خورشید قرار گیرد، زمین جلوی نور خورشید را می گیرد و سایه آن روی ماه می افتد و آن را تاریك می كند. در این صورت می گوییم ماه گرفتگی رخ داده است.


   بازتاب نور :  برگشت نور از سطح یك جسم را بازتاب می گویند.

انواع بازتاب نور:
1- بازتاب منظم: این بازتابش در سطوح بسیار صاف صورت می گیرد. در این صورت پرتوهای نور به طور موازی به سطح تابیده و به طور موازی در یك جهت بازتاب می شوند. در این نوع بازتاب همواره تصویری واضح و روشن ایجاد می شود. مانند آینه

2- بازتاب نامنظم: هرگاه یك دسته پرتو موازی نور به سطح ناهمواری برخورد كند به صورت پرتوهای غیر موازی و در جهات متفاوت بازتاب می شوند. دراین نوع بازتابش تصویر اشیاء مبهم و نامشخص است.

اصل انعكاس: در بازتاب نور از سطح یك جسم، همواره زاویه تابش و بازتاب برابرند.


نكته 1: پرتو تابش: پرتو نوری كه به سطح می تابد.(I)
نكته2: پرتو بازتابش: پرتو بازگشته از سطح را می گویند.(R)
نكته3: زاویه تابش: زاویه بین پرتو تابش و خط عمود را می گویند.(i)
نكته4: زاویه بازتابش: زاویه بین پرتو بازتاب و خط عمود را گویند.(r)
نكته5: زاویه آلفا
α : زاویه بین پرتو تابش و سطح آینه را گویند.
نكته6: زاویه بتا
α : زوایه بین پرتو بازتاب و سطح آینه را گویند.
نكته7: زاویه تابش متمم زاویه
α است. یعنی
نكته8: زاویه باز تابش متمم زاویه
 β  است. یعنی




تصویر حقیقی:

 زمانی تشكیل می شود كه پرتوهای تابش شده از یك نقطه شی پس از برخورد به آینه یا عدسی در نقطه ای دیگر به هم برسند. تصویر حقیقی بر روی پرده تشكیل می شود.


تصویر مجازی:

 تصویری كه پرتوهای مجازی در پشت آینه به وجود می آورند را می گویند.تصویر مجازی بر روی پرده تشكیل نمی شود.


آینه:

قطعات شیشه ای كه پشت آنها نقره اندود یا جیوه اندود شده است و می توانند نور را بازتاب دهند بازتاب از سطح آینه منظم است.


ویژگی های تصویر در آینه تخت
1- تصویر مجازی
2- تصویر مستقیم
3- تصویر برگردان(وارون جانبی)
4- طول تصویر با طول جسم برابر است.
5- فاصله تصویر تا آینه با فاصله ی جسم تا آینه برابر است.

كاربرد آینه ی تخت:
1- استفاده از تصویر مستقیم آن در خانه و وسایل نقلیه
2- استفاده از آینه برای ارسال علایم مخابراتی به فاصله دور
3- استفاده از آینه ی تخت برای اندازه گیری سرعت نور و وسایل نور بازتابی (تلسكوپ بازتابی)
4- پریسكوپ:
این دستگاه از لوله ای تشكیل شده كه در دو طرف آن دو آینه ی تخت موازی نصب شده كه هر یك از این آینه ها با محور آینه زوایه 45 درجه می سازد. هر تصویری كه در یكی از این آینه ها دیده می شود در دیگری نیز مشاهده می شود.

آینه های كروی:

الف) آینه مقعر(كاو): اگر سطح داخلی آینه بازتاب كننده باشد، به آن آینه كاو می گویند.
نكته 1: اگر یك دسته پرتو نور موازی به آینه كاو بتابد پرتوهای بازتابیده در یك نقطه به نام كانون حقیقی به هم می رسند.
كانون با حرف F نمایش داده می شود.
به فاصله كانون تا آینه، فاصله كانونی می گویند و با حرف f نمایش می دهند.


نكته2: آینه های كاو می توانند از یك جسم هم تصویر مجازی و هم تصویر حقیقی ایجاد كنند.
تشكیل تصویر حقیقی یا مجازی، بستگی به فاصله جسم از آینه های كاو دارد. هر چه جسم به آینه نزدیك تر باشد، تصویر در فاصله ای دورتر ایجاد می شود و هرچه جسم را از آینه دور كنیم تصویر به آینه نزدیك تر می شود.

ب) آینه ی كوژ: اگر سطح خارجی آینه بازتاب كننده باشد، آن را آینه ی كوژ می گویند.
نكته1: هرگاه پرتوهای نور موازی محور اصلی به آینه محدب بتابد، طوری باز می تابد كه امتداد پرتوهای بازتاب از یك نقطه روی محور اصلی می گذرند. این نقطه را كانون اصلی آینه ی محدب می نامند. كانون آینه محدب مجازی است.


نكته 2: تصویر در آینه ی محدب همواره مجازی، كوچك تر از جسم و مستقیم خواهد بود.


شكست نور:
وقتی نور به جسمی می تابد، مقداری از آن نور بازتاب می شود، مقداری نیز از جسم عبور می كند،
اما جسم های شفاف مانند هوا، آب، شیشه، طلق های پلاستیكی شفاف نور را به خوبی از خود عبور می دهند.


نور در یك محیط معین در مسیر مستقیم حركت می كند.
اگر در مسیر نور یك قطعه جسم شفاف عمود در مسیر نور قرار گیرد، مسیر نور در هنگام عبور از جسم هم چنان مستقیم خواهد بود.


اما اگر نور در مسیر خود، با زوایه ای دیگر به یك جسم شفاف (مثلا شیشه) برخورد كند، هنگام ورود به شیشه مسیر حركتش مقداری كج می شود. به این پدیده شكست نور می گویند.


نور در یك محیط معین، به صورت مستقیم و با سرعت ثابت حركت می كند، هرگاه محیط تغییر كند، سرعت نور نیز تغییر كرده و نور منحرف می شود و در مسیر جدید به خط راست حركت می كند.
تغییر مسیر پرتو نور به هنگام عبور از یك محیط شفاف به محیط شفاف دیگر را شكست نور می گویند.

زاویه تابش: زاویه ای بین پرتو تابش و خط عمود (i)
زاویه شكست: زاویه ای بین پرتو شكست و خط عمود (r)

رابطه ی زاویه تابش و زاویه ی شكست:
1- اگر پرتو تابش عمود بر سطح مشترك بین دو محیط باشد،(یعنی زاویه آن با خط عمود برابر صفر باشد) در این صورت نور بدون شكست وارد محیط دوم شده و منحرف نمی شود.


2- اگر پرتو تابش از محیط رقیق وارد محیط غلیظ شود در این حالت پرتو شكست به خط عمود نزدیك می شود یعنی زاویه شكست از زاویه ی تابش كوچك تر می شود.


3- اگر پرتو تابش از محیط غلیظ وارد محیط رقیق شود، در این حالت پرتو شكست از خط عمود دورتر می شود و زاویه ی شكست از زاویه ی تابش بزرگ تر می شود.


علت شكست نور:
علت شكست نور، متفاوت بودن سرعت نور در محیط های مختلف است. سرعت نور در خلا یا هوا در حدود است اما وقتیكه وارد آب می شود، سرعت آن به حدود كیلومتر بر ثانیه می رسد. سرعت نور در شیشه(كه غلیظ تر از آب است) كم تر و در حدود  است. این تفاوت سرعت نور سبب می شود كه راستای پرتوهای نور هنگام عبور از یك محیط به محیط دیگر، شكسته شود و پدیده شكست نور اتفاق بیفتد.



منشور:
قطعه ای مثلثی شكل است كه از یك ماده شفاف مثل شیشه یا پلاستیك های بی رنگ ساخته می شود. وقتی پرتوهای نور به یكی از دیواره های منشور برخورد می كند و به آن وارد می شود، در اثر پدیده ی شكست مسیرش تغییر می كند. این پرتو هنگام خروج از دیواره ی دیگر منشور نیز، دچار تغییر می شود.


به مجموعه نورهای رنگی كه از پاشیده شدن نور در منشور به وجود می آید طیف نور گفته می شود.
عدسی ها:

اگر دو منشور را مطابق شكل های مقابل به هم بچسبانیم و سطح آن ها را به صورت خمیده تراش دهیم، عدسی به وجود می آید.


عدسی ها مانند منشور می تواند جهت پرتوهای نور را تغییر دهد، همین امر سبب می شود اجسام از پشت عدسی به صورتهای مختلف دیده شوند.

انواع عدسی:
1- عدسی همگرا(محدب یا كوژ) ضخامت وسط این عدسی بیش تر از ضخامت كناره های آن است.
این نوع عدسی پرتوهای نور موازی را شكسته و در یك نقطه متمركز می كند یا به عبارت دیگر پرتوهای نور را به یكدیگر نزدیك می كند.
2- عدسی واگرا (مقعر یا كاو) ضخامت وسط این عدسی كم تر از ضخامت كناره های آن است.
این نوع عدسی پرتوهای نور موازی را شكسته و آنها را واگرا می نماید به عبارت دیگر پرتوهای نور را از یكدیگر دور می كند.



عدسی همگرا:


این نقطه كانون عدسی(ذره بین)است. اگر فاصله ی بین عدسی تا صفحه ی كاغذ را اندازه بگیرید، این فاصله را فاصله كانونی عدسی گویند.
هرگاه یك دسته پرتو نور موازی با محور اصلی به عدسی همگرا بتابد پس از عبور از عدسی شكسته شده و پرتوها در یك نقطه یكدیگر را قطع می كنند. این نقطه كانون اصلی عدسی بوده و با F نمایش داده می شود.


فاصله ی بین كانون و مركز نوری عدسی را فاصله ی كانونی عدسی می گویند و با علامت (f) نمایش می دهند.
نكته: عدسی های همگرا هم تصویر حقیقی و هم تصویر مجازی ایجاد می كنند.
ویژگی های تصویر در عدسی همگرا بستگی به فاصله شی از عدسی و فاصله ی كانونی دارد.

عدسی واگرا:

 هر گاه پرتوهایی موازی محور اصلی به عدسی واگرا بتابد پس از شكست و عبور از عدسی طوری از هم دور می شوند كه امتداد آن ها از یك نقطه روی محور اصلی بگذرند. این نقطه را كانون عدسی واگرا می نامند.
نكته: عدسی ها واگرا همواره تصویری مجازی، مستقیم، كوچك تر از جسم و نزدیك تر(در همان طرف شی) ایجاد می كند.


[ دوشنبه 21 فروردین 1391 ] [ 12:31 ب.ظ ] [ رضا سلطانی ورنکش ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دبیر علوم تجربی مدرسه راهنمایی شهید مومنی ناحیه 4کرج.
این وبلاگ مربوط به دانش آموزان دوره ی راهنمایی می باشد.
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ