تبلیغات
علوم تجربی راهنمایی
علوم تجربی راهنمایی
 
قالب وبلاگ

نکته های مهم فصل 7سال دوم راهنمایی

كاربرد سنگ ها و كانی ها

كانی ها و سنگ ها كاربردهای گوناگونی دارند برای ساختن وسایل زندگی ، زیورآلات، وسایل ساختمانی و در صنعت كاربرد فراوانی دارند.

بطور كلی سنگ ها و كانی ها به سه منظور استخراج می شوند.
الف: تأمین انرژی
ب: تأمین مواد اولیه صنایع
ج: جواهر سازی

تأمین انرژی:
انسان برای گرم كردن مسكن خود و پختن غذاها و راه اندازی وسایل نقلیه خود به انرژی نیاز دارد منبع اصلی تأمین انرژی سنگ ها هستند كه حدود 78 درصد انرژی در بین سنگ های رسوبی یافت می شود.

نفت: مایعی است تیره رنگ با بوی مخصوص كه تركیب شیمیایی ثابتی ندارد اما بیش تر از عناصر هیدروژن و كربن(هیدروكربن) است.

پرسش: نفت چگونه تشكیل می شود؟
موجودات بسیار ریز دریایی بنام پلانكتون ها كه در آب دریا زندگی می كنند و عمر كوتاهی دارند پس از مرك در بین رسوبات قرار گرفته و پس از میلیون ها سال بر اثر فشار و گرمای زیاد به نفت تبدیل می شوند.

پرسش: مخازن نفتی بیش تر دركجا تشكیل می شوند؟
بیش تر در زیر اقیانوس ها تشكیل می شوند و در هر مخزن نفتی بخش های زیر وجود دارند.
الف) سنگ مادر: به سنگ هائی كه نفت در آنها تشكیل می شود.
ب) سنگ پوششی: سنگ هائی هستند كه به صورت یك لایه نفوذ ناپذیر از بالا آمدن نفت جلوگیری می كنند و تقریباً به حالت تاقدیس مانند بوده و جنس آنها بیش تر از سنگ گچ و سنگ رستی می باشد.
ج) سنگ مخزن: سنگ هائی كه شكاف و حفره های زیادی دارند و در زیر سنگ پوششی قرار دارند و درون آنها نفت و گاز و مقداری آب شور جمع می شود.

ترتیب قرار گرفتن مواد در یك مخزن نفتی:
به ترتیب از بالا به پایین گاز- نفت- آب شور


زغال سنگ: یكی از مهمترین منابع انرژی است كه به صورت لایه هایی در بین سنگ های رسوبی یافت می شود. مصرف عمده آن در تولید انرژی الكتریكی- ذوب فلزات و پتروشیمی می باشد.

چگونگی تشكیل ذغال سنگ: گیاهانی كه در مرداب ها و سواحل دریاهای گرم رشد فراوان دراند پس از قرار گرفتن در بین رسوبات به وسیله باكتری ها تجزیه شده اكسیژن و هیدروژن آن ها خارج شده و در صد كربن آن ها زیاد شده و به ذغال سنگ نارس تبدیل می گردد.
زغال سنگ نارس بر اثر فشار و حرارت زیاد به انواع زغال سنگ های دیگر تبدیل می شود.

كُكْ: نوعی زغال سنگ بسیار مرغوب است كه تقریباً كربن خالص است و در صنایع فولاد سازی برای جداكردن آهن از سنگ معدن استفاده می شود.

انرژی گرمایی زمین: خروج آب چشمه های آب گرم نشان دهنده این است كه درون زمین گرم است.
امروزه بسیاری از كشورها توانسته اند از این انرژی استفاده كنند كه به آن زمین گرمایی گویند.


طریقه استفاده از انرژی گرمایی زمین برای تولید جریان برق


ب)كاربرد كانی ها و سنگ ها در مواد اولیه و صنایع
سنگ ها و كانی ها برای تهیه مواد اولیه كاربرد زیادی دارند به عنوان مثال:

1- در صنایع ساختمانی: برای تزئین نمای ساختمان ها- مصالح ساختمانی در نمای ساختمان بیش تر از گرانیت – مرمر- تراورتن و سنگ های چینی در تهیه مصالح بیش تر سنگ گچ – سنگ آهك

نكته: برای تهیه سیمان سنگ آهنك را با رس در كوره حدود 1400 درجه حرارت داده تا پودر سیمان تولید شود.

2- ذوب فلزات: برای ذوب فلزات از زغال سنگ آنتراسیت كك تهیه می كنند.


3- صنایع شیمیایی : ساختن انواع لنت ترمز- لوله فارسیت- انواع ایرانیت-


4- صنایع داروئی: ساختن انواع پودرها سموم شیمیایی - پودر پای بچه (پودر تالك)


5- صنایع غذایی: در كارخانه قند برای تصفیه قند از سنگ آهك استفاده می شود. خاك رس برای جدا كردن ناخالصی ها در صنایع غذایی استفاده می شود.

6- صنایع الكتریكی- الكترونیكی: برای انتقال جرایان برق و ساختن ترانزیستورها

ج) در جواهر سازی:

بعضی از كانی ها به علت رنگ و جلای زیبا ب عنان جواهر از آن ها استفاده می كنند مثل فیروزه- الماس- یاقوت- زمرد

نکته های مهم فصل 8سال دوم راهنمایی

هوازدگی

هوازدگی: تغییرات ناشی از تأثیر هوا بر سنگ را هوازدگی گویند.


هوازدگی فیزیكی: فقط سنگ به قطعات كوچك تبدیل می شود ولی ساختار آن تغییر نمی كند.



الف: آب چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
وقتی آب در شكاف سنگ ها نفوذ می كند بر اثر سرما منجمد می شود و به علت افزایش حجم(9 درصد افزایش حجم) فشار زیادی به سنگ وارد كرده و سنگ را متلاشی می كند.


ب: رشد بلور چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
رشد بلورثانویه در شكاف سنگ ها بخصوص در نواحی بیابانی موجب ایجاد فشار به سنگ ها شده و انرژی را متلاشی می كند.

ج: دما چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
تغییر دما در شبانه روز موجب انبساط و انقباض ناگهانی سنگ شده و آن را متلاشی می كند.

د: گیاهان چگونه سنگ را متلاشی می كنند؟
ریشه گیاهان در شكاف سنگ ها نفوذ كرده و بر اثر رشد به سنگ فشار می آورد و آن را متلاشی می كند.


ه: جانوران حفار(مورچه- موریانه- موش و ...):

با بالا آوردن ذرات زیرزمینی به سطح زمین آنها را در معرض آب و هوا قرار می دهند و دچار هوازدگی می شود.


و: انسان چگونه سنگ را متلاشی می كند؟
با عمل راهسازی- استخراچ معادن



هوازدگی شیمیایی :
در هوازدگی شیمیایی تركیب سنگ ها و نوع كانی ها تغییر می كنند و مواد جدیدی حاصل می شود.


آب به دو طریق موجب هوازدگی شیمیایی می شود.
الف: تركیب آب با بعضی كانی ها و ایجاد و واكنش شیمیایی موجب تخریب سنگ می شود.
ب: آب بسیاری مواد را در خود حل كرده و با همراه داشتن مقداری كربن دی اكسید خاصیت اسیدی پیدا كرده و قدرت انحلال شیمیایی آن بیش تر می شود.

اكسیژن چگونه موجب هوازدگی شیمیایی می شود؟
اكسیژن در مجاورت آب و گرما با كانی ها باعث ایجاد واكنش شیمیایی شده و سنگ متلاشی می شود این نوع هوازدگی در مناطق گرم و مرطوب بیشتر صورت می گیرد.
اثر اكسیژن بر سنگ های آهن دار بسیار زیادتر از سایر سنگ ها می باشد.

جا به جا شدن مواد حاصل از هوازدگی بر اثر كشش زمین:
كشش زمین مواد حاصل از هوازدگی را در دامنه های شیب دار به سمت پایین می كشد این عمل در هنگام باران های سیل آسا بیش تر است.



زمین لغزه:

حركت توده های بزرگ در دامنه كوه به سمت پایین را زمین لغزه گویند.

خزش:

جنبش و حركت ذرات در دامنه كم شیب كه سبب جا به جا شدن مواد می شود را خزش گویند.

خاك:
از مخلوط شدن مواد حاصل از فرسایش سنگ ها با مواد حاصل از پوسیده شدن بدن جانداران خاك بوجود می آید.
ارزش خاك: تمام گیاهان برای رشد و زنده ماندن به خاك احتیاج دارند.

لایه های تشكیل دهنده خاك را افق می گویند.
هرچه تعداد افق خاك بیش تر باشد خاك كاملتر است.
در قدیم بعضی مردم معتقد بودند كه خاك گوشت مرده است. نظر شما در این مورد چیست؟

گیاخاك: مواد حاصل از تجزیه بدن گیاهان را گیاخاك گویند معمولاً رنگ تیره دارد هر چه رنگ خاك تیره تر باشد گیاخاك آن بیش تر است.




نكته مهم : مهمترین ماده معدنی خاك ذرات رس است. زیرا ذرات رس مقدار مواد محلول مورد نیاز گیاهان را به خود جذب می كند مقدار رس باید در حد معینی باشد اگر بیش از حد باشد قابلیت نفوذ خاك كم می شود.

افق های خاك:


افق A : لایه سطحی خاك است و به علت داشتن گیاخاك تیره است این لایه دارای این لایه دارای مقداری ماسه است اما مواد محلول آن توسط آب به افق B منتقل شده است.

افقB : در زیر افق A قرار دارد و گیاخاك ندارد مواد محلول و رس آن زیاد است.

افقC : در روی سنگ های پوسته قرار دارد و بیش تر از سنگ تشكیل شده و كمتر دچار هوازدگی می شود.

خاك مناطق مختلف:
1- خاك كوهستان: این خاك كم ضخامت است سنگ های تجزیه نشده زیاد دارد به علت شیب زیاد خاك كم تولید می شود.


2- خاك جنگل: ضخامت كم دارد حاصلخیزی چندانی ندارد زیرا در آنجا بارندگی زیاد سبب شستشوی مواد محلول در خاك می شود این خاك برای كشاورزی مناسب نیست.


3- خاك علفزار: حاصلخیز تر از خاك جنگ است لایه سطحی قطور و گیاخاك فراوان دارد.


4- خاك بیابان: غنی ترین خاك است و مواد محلول بسیار زیاد دارد اما به علت هوازدگی كم خاك بیابان نازك و به صورت تكه تكه است و مواد آلی چندانی ندارد.



حاصل خیزی خاك:
میزان توانایی خاك در پرورش گیاهان را حاصل خیزی خاك گویند.


املاح موجود در خاك: شامل موادی هستند كه از تركیب آن ها با همدیگر مولكول های مواد آلی در گیاهان تولید می شود مهمترین آنها عبارتنداز: نیتروژن- پتاسیم- فسفر به مقدار زیاد و عناصر منیزیم- كلسیم- آهن- گوگرد- سدیم- مس به مقدار كم موجود است.

آب: مهمترین ماده ای است كه در خاك وجود دارد. آب سبب جابه جایی مواد مورد نیاز در سلول های گیاهی می شود و مواد دفعی را از آن ها دور می سازد.

تركیبات شیمایی خاك:

یعنی مشخص بودن اسیدی یا بازی خاك زیرا بعضی از گیاهان در محیط اسیدی و بعضی در محیط بازی بهتر رشد می كنند.

تجزیه كنندگان موجود در آب: این جانداران موجب تجزیه بدن موجودات زنده و آزاد كردن مواد موجود در آنها جهت استفاده در گیاهان بعضی از تجزیه كننده ها مثل قارچ ها- باكتری ها


[ دوشنبه 21 فروردین 1391 ] [ 12:56 ب.ظ ] [ رضا سلطانی ورنکش ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دبیر علوم تجربی مدرسه راهنمایی شهید مومنی ناحیه 4کرج.
این وبلاگ مربوط به دانش آموزان دوره ی راهنمایی می باشد.
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ