تبلیغات
علوم تجربی راهنمایی
علوم تجربی راهنمایی
 
قالب وبلاگ

نکته های  مهم فصل 1

مدل های اتمی


 

الکترونها در کره ای از بارهای مثبت پراکنده اند

 

 

 

 

 

در مدل بور تعداد الكترونهای هر مدار ثابت از مداری به مدار دیگر تغییر می كند.

 


عدد اتمی (Z)
 به تعداد پروتونهای هر اتم(به تعداد بارهای مثبت اتم)عدد اتمی می گویند برای مثال اتم سدیم 11 پروتون دارد,پس عدد اتمی سدیم11 است.عدد اتمی را گوشه پایین سمت چپ نماد شیمیایی می نویسند11Na
عناصر بر اساس افزایش عدد اتمی در جدول تناوبی مرتب شده اند بنابراین عدد اتمی مكان هر عنصر را در جدول تعیین می كند.


عدد جرمی (A)

به مجموع تعداد پروتونها و نوترونهای یك اتم عدد جرمی گفته می شود.
تمام اتمهای یك عنصر پروتونهای یكسان دارند اما تعداد نوترونهای آنها می تواند متفاوت باشد.

عدد جرمی در گوشه بالا و سمت چپ نماد شیمیایی نوشته می شود مثلا اتم كربن در هسته خود 6 پروتون و 6 نوترون دارد پس عدد جرمی آن 12 است.   12C


جدول تناوبی عناصر:
لیستی از كلیه عناصری است كه تا كنون شناخته شده است این عناصر به ترتیب عدد اتمی در جدول مرتب شده اند در این جدول كه بوسیله مندلیف دانشمند روسی تنظیم شده است در هر خانه جدول نشانه شیمیایی، عدد اتمی و عدد جرمی عنصر نوشته شده است در این جدول به هر ردیف افقی تناوب یا دوره می گویند.
تمامی عناصر یك دوره یا تناوب لایه های الكترونی برابر دارند در هر ردیف از چپ به راست خاصیت فلزی عناصر كاهش و خواص غیر فلزی افزایش می یابد.
ستونهای عمودی جدول تناوبی گروه نام دارد تمامی عناصر یك گروه در لایه آخر تعداد الكترونهای یكسان و خواص شیمیایی مشابهی دارند.در هر گروه از بالا به پایین خواص فلزی افزایش می یابد.


ایزوتوپ

ایزوتوپ ها اتمهای یك عنصر هستند كه در تعداد نوترون و در نتیجه عدد جرمی با هم تفاوت دارند اما عدد اتمی آنها یكسان است.
مثلا هیدروژن دارای سه ایزوپ است.

ایزوتوپ های یك عنصر خواص فیزیكی (جرم و چگالی) متفاوت اما خواص شیمیایی یكسان دارند         (چون الكترونهای آنها برابر است)
بیشتر عناصر، یك ایزوتوپ معمول و چند ایزوتوپ كمیاب دارند به ایزوتوپ های كمیاب تر ناخالصی های ایزوتوپی می گویند.
مثلا ایزوتوپ معمول ئیدروژن است كه 9/99 درصد كل ئیدروژنهای موجود در طبیعت را شامل می شود. كمتر از 1/0 درصد را و مقدار ناچیزی را شامل می شود.

توجه داشته باشید كه تعداد نوترونهای در هر اتم از رابطه زیر محاسبه می شود.

نکته های مهم فصل 2

اتم ها و تركیب های شیمیایی


تنوع در تركیب های شیمیایی:
فرمول شیمیایی

از كنارهم قرار گرفتن نمادهای شیمیایی فرمول شیمیایی حاصل می شود.
مثلا H2 فرمول شیمیایی ئیدروژن، O2 فرمول شیمیایی اكسیژن، H2O فرمول شیمیایی آب، CH4 فرمول شیمیایی گاز شهری (گاز متان) و C12H22O11 فرمول شیمیایی شكر است.

 

مثلا H2SO4 فرمول شیمیایی سولفوریك اسید است. این فرمول نشان می دهد كه این ماده از سه عنصر ئیدروژن، گوگرد و اكسیژن تشكیل شده است و در هر مولكول آن دو اتم ئیدروژن،یك اتم گوگرد و چهار اتم اكسیژن وجود دارد.

 

پیوند میان اتم ها:
شاید از خود پرسیده باشید كه چرا دستتان در آب فرو می رود اما در یخ فرو نمی رود؟ چرا بنزین فراٌر است اما قیر چنین نیست؟ چرا از تركیب سدیم و كلر جسم سخت نمك طعام اما از تركیب اكسیژن و ئیدروژن آب حاصل می شود؟
پاسخ اینگونه سوالات را در پیوند بین اتمها جستجو كنید.

 

الف) پیوند كوالانس

هر اتم تعداد معینی الكترون دارد كه این الكترونها طبق نظریه بور در مدارهای متحدالمركزی بدور هسته می چرخند. در مدار اول دو الكترون,در مدار دوم 8, الكترون و در مدارهای بعدی ..... قرار می گیرد حال اگر در مدار آخر كمتر از حد معمول الكترون وجود داشته باشد آن اتم میل تركیب شدن با اتم های دیگر را دارد تا الكترونهای لایه آخر خود را تكمیل كند.

 

پیوند كووالانس:
جاذبه ای است كه اتمهای یك مولكول را كنار هم نگه می دارد.
در این نوع پیوند دو نافلز هر كدام با به اشتراك گذاشتن الكترون لایه آخر خود را كامل می كنند. الكترونهای اشتراكی به هر دو اتم تعلق دارد.
مثلا مولكول ئیدروژن 2 اتمی است. هر اتم ئیدروژن با به اشتراك گذاشتن تنها الكترون خود الكترونهای لایه خود را كامل می كند

 

 

پیوند بین مولكولهای نیتروژن، اكسیژن، گاز متان ، الكل، كربن دی اكسید و ...... از نوع كووالانس است.

ب) پیوند یونی:

در واكنش های شیمیایی فلزات تمایل به از دست دادن الكترون دارند در این صورت به یون مثبت یا كانیون تبدیل می شوند غیر فلزات هم مایل به گرفتن الكترون و تبدیل شدن به یون منفی یا آنیون هستند.
توجه داشته باشید كه یون به اتمهای باردار گفته می شود. در یونها تعداد الكترونها و پروتونها برابر نیست. به مثالهای زیر توجه كنید:


تمرین: در شكل مقابل مدل بور برای دو اتم نشان داده شده است.


الف) عدد جرمی و عدد اتمی هر یك را مشخص كنید.
ب) كدام ذره یك یون است؟ منفی یا مثبت؟ چرا؟
ج) كدام ذره سنگین تر است؟ چرا؟
بنابر آنچه گفته شد هنگامی که یك اتم فلز و یك اتم نافلز مثل سدیم و كلر كنارهم قرار می گیرند یك الكترون از سدیم به كلر منتقل می شود در نتیجه هر دو اتم به یون با بار مخالف تبدیل می شوند. جاذبه بین بارهای مخالف سبب كنار هم ماندن این دو یون می شود.
به جاذبه ای كه یونها را كنار هم نگه می دارد پیوند یونی می گویند.

 

در جدول زیر تركیبات یونی و كووالانسی با هم مقایسه شده اند.

تركیبات یونی

تركیبات مولكولی

با انتقال الكترون تشكیل می شوند

با به اشتراك گذاشتن الكترون تشكیل می شوند

نقطه ذوب و جوش بالا دارند

نقطه ذوب و جوش كمتری دارد

اكثرا در آب حل می شوند

اكثرا درآب حل نمی شوند

در حالت محلول یا مذاب رسانا هستند

هادی الكتریسیته نیستند

نیروی بین ذرات تشكیل دهنده آن        قوی تر است

جاذبه بین اتمهای مولكول قوی اما جاذبه بین مولكول ها ضعیف است.

اسیدها، بازها و مواد خنثی

اسیدها

اسید از كلمه اسیدوس به معنای ترش گرفته شده است. برخی اسیدها مانند آبلیمو، سركه اسید فرمیك از موجودات زنده و بسیاری از آنها مانند جوهر نمك، سولفوزیك اسید و نیتریك اسید و ....... بطریقه مصنوعی ساخته می شوند در جدول زیر برخی از اسیدهای معروف و كاربرد آنها را می بینید.


راه شناسایی اسیدها:

اسیدها رنگ كاغذ تورنسل را قرمز می كنند محدود PH اسیدها بین 0 تا 7 می باشد بسته به قدرت اسید رنگ كاغذ PH در اسیدها از نارنجی تا قرمز قهوه ای متغییر است هر چه PH كمتر باشد اسید قویتر است.

نام اسید نام شیمیای فرمول شیمیای برخی كاربردها
جوهر نمك هیدروكلریك اسید HCL جرم گیری سطوح- در معده
جوهر گوگرد سولفوریك اسید H2so4 باتری اتومبیل - صنایع مس
جوهر شوره نیتریك اسید HNO3 مهمات سازی و تولید مواد منفجره



باز یا قلیا:
بازها معمولا مزه تلخ دارند و با اسیدها واكنش نشان داده، اثر آنها را از بین می برند(خنثی می كنند) و دراثر تماس با پوست آن را لیز و صابونی می كنند.
گرد كیك پزی – جوش شیرین، ماده لوله بازكنی، اغلب شوینده ها و حتی آب درون پوست پرتقال باز هستند. در جدول زیر بازهای معروف و برخی كاربردهای آنها را ببینید.
جدول

شناسایی بازها:
بازها تورنس را آبی، و فنل فتالئین را ارغوانی و محدوده PH آنها بین 7 تا 14 است. هر چه PH بازی به 14 نزدیك تر باشد آن باز قویتر است.



مواد خنثی موادی هستند كه نه خاصیت اسیدی و نه خاصیت بازی دارد.
آب مقطر، نمك طعام ، نفت و ...... خنثی هستند.
مواد خنثی رنگ تورنسل و كاغذ PH را تغییر نمی دهند . PH آنها حدود 7 است.
توجه داشته باشید كه هرگاه اسید و بازی بر هم اثر كنند نمك و آب بوجود می آید به این واكنش، واكنش خنثی شدن اسید و باز می گویند.

 


[ سه شنبه 22 فروردین 1391 ] [ 10:29 ق.ظ ] [ رضا سلطانی ورنکش ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دبیر علوم تجربی مدرسه راهنمایی شهید مومنی ناحیه 4کرج.
این وبلاگ مربوط به دانش آموزان دوره ی راهنمایی می باشد.
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ