تبلیغات
علوم تجربی راهنمایی
علوم تجربی راهنمایی
 
قالب وبلاگ
فعالیت های فصل چهاردهم

مقایسه كنیدص 163 :
1 – هوای دم و بازدم چه تفاوت هایی دارند؟

2 – مولكول اكسیژن O2 و كربن دی اكسید CO2 است. به نظر شما كربن (C) از كجا به اكسیژن اضافه شده است؟
- در هوای دم مقدار اكسیژن بیشتر است اما در بازدم مقدار كربن دی اكسید زیاد است - از شكسته شدن مولكول ،‌گلوكز در سلول كربن آزاد شده و در هنگام سوختن با اكسیژن تركیب می شود. گلوكز + اكسیژن ---> كربن دی اكسید+ آب

گاز دم بازدم
اكسیژن 21 درصد 17 درصد
نیتروژن 79 درصد 79 درصد
كربن دی اكسید كم تر از 1/0 درصد 4 درصد
 

  آزمایش كنیدص 164

اثبات وجود كربن دی اكسید در هوای بازدم :

1 – مقداری آهك را در آب حل كرده و با كاغذ صافی آن را كاملاً صاف كنید.
2 – آب آهك را در شیشه ای بریزید و به وسیله یك نی نوشابه، چند ثانیه در آن بدمید؟
چه تغییری در محلول آب آهك صورت می گیرد؟
از كجا بفهمیم كه این تغییرمربوط به وجود كربن دی اكسید هوای بازدم است؟

- آب آهك كدر می شود
- از آنجا كه با وارد كردن هوای معمولی با یك تلمبه به داخل آب سطح آن كدر نمی شود
.
 

هدف از انجام دادن ازمایش آن است که به کمک یک معرف وجود کربن دی اکسید را در هوای بازدم نشان بدهیم. البته چندین معرف شیمیایی برای این کار وجود دارد که وقتی کربن دی اکسید به آنها برسد به طور واضح تغییر رنگ می دهند اما به علت سادگی و در دست بودن آب آهک را انتخاب کردیم  فرمول آه زنده cao است وقتی co2با آن ترکیب می شود واکنش زیر رخ میدهد.

h2o           caco2+h2o+co2               cao

کربنات کلسیم (نا محلول)

آهک زنده(محلول)

کربنات کلسیم حاصل در آب حل نمی شود و رسوب می کند علت کدر شدن آب هم ذرات ریز این ماده است که در ابتدا در آب معلق اند.

هدف از پرسش دوم طراحی یک آزمایش توسط دانش آموزان است تا نشان دهند که کدر شدن آب به وجود co2 مربوط می شود. کافی است با تلمبه ای مانند تلمبه ی دوچرخه (یا پمپ آکواریم) مقداری هوای آزاد را به درون آب آهک وارد می کنیم و آن گاه به مقایسه ی نتیچه ی دو آزمایش می پردازیم.

فكر كنید ص 165

توسط هوای بازدم.زیرا در هوای بازدم است كه هوا از ششها به خارج حر كت میكند وبا لرزاندن تارهای صوتی باعث ایجاد صدا می شود و سپس با حركت لب وزبان به این صدا مفهوم می بخشیم.

مشاهده كنیدص 166 :

یك شش گوسفند سالم تهیه كنید و پس از مشاهده ی آن به پرسش های زیر پاسخ دهید:
1 – نای و نایژه ها چه خصوصیاتی دارند؟

2 – شش ها در موقع لمس كردن 
و بعد از دمیدن در نای چگونه حس می شوند؟
3 – رنگ شش ها مربوط به چیست؟
4 – قسمتی از شش را برش دهید . در محل برش چه می بینید؟

- لوله هایی كه سطح ناصاف دارند و جنس آنها غضروف می باشد.
- قبل از دمیدن حجم كم و بسیار نرم و شل است و رنگ آنها تیره، اما بعد از دمیدن حجم زیاد بوده و كمی سفت تر می شوند و رنگ آن را روشن می باشد.
- مربوط به سلول های پهن و نازكی است كه مویرگ های زیادی دارند و قبل از دمیدن سلولها جمع شده و كبود به نظـــر می رسند اما وقتی پر از هــوا می شوند دیواره كیسه های هوا نازك شده و به رنگ روشن در می آیند.
- حفره های اسفنجی شكل دیده می شود كه نشان دهنده ی كیسه های هوایی بسیار زیاد می باشد.
 

اطلاعات جمع آوری كنید 167

یكی از شایع ترین علائمی كه بیماران را نزد پزشك می كشاند، احساس ناراحتی در قفسه سینه است. فواید یا مضرات بالقوه ناشی از ارزیابی و درمان مناسب یا نامناسب مبتلا بسیار زیاد می باشد. تشخیص ندادن اختلالی جدی نظیر بیماری ایسكمیك قلبی خطر بجا نیاوردن اقدامات لازم درمانی را در پی دارد، در حالیكه تشخیص ناصحیح بیماری بالقوه خطرناكی مثل آنژین قلبی پیامدهای روانی و اقتصادی مضری داشته و ممكن است منجر به كاتتریزاسیون قلبی غیر لازم گردد. بین شدت احساس ناراحتی در قفسه سینه و اهمیت علت پدید آورنده آن ارتباط زیادی وجود ندارد. بنابراین مشكل شایع در ارزیابی بیماران مبتلا به درد قفسه صدری، تفكیك نمودن شكایات جزئی از بیماری عروق كرونر (قلبی) و سایر مسائل جدی می باشد.



احساس ناراحتی به علت كم خونی و افت اكسیژن عضلات قلبی:

هنگامی كه در مقایسه با نیاز به اكسیژن، عرضه آن كاهش یافته باشد، به علت كاهش اكسیژن عضله قلبی، احساس ناراحتی ایجاد می شود. مصرف اكسیژن ارتباط تنگاتنگی با میزان تلاش فیزیولوژیك قلب در حین انقباضات دارد. در حالت طبیعی میزان اكسیژن خون وریدهای كرونری نسبت به سایر وریدهای بدن كمتر است. بنابراین، برداشت اكسیژن بیشتر از هر واحد خون كه یكی از مكانیسم های تطابقی عضلات اسكلتی در حال فعالیت می باشد، در حالت معمولی در قلب صورت می گیرد. در نتیجه اگر قلب بخواهد اكسیژن بیشتری كسب نماید، مجبور به افزایش جریان خون كرونرها می باشد.

تاكنون شایع ترین علت زمینه ای افت اكسیژن عضله قلبی، تنگی شریان های قلبی ناشی از تصلب شرائین (آترواسكلروز) بوده است. در بسیاری از بیماران (احتمالاً اكثر آنها) مبتلا به آنژین صدری مزمن، افزایش مقاومت عروق قلبی نیز وجود دارد. نكته اصلی در ارزیابی بیمار مبتلا به احساس ناراحتی در قفسه سینه تفكیك موارد بالقوه كشنده ای نظیر بیماری شریان قلبی، پارگی آئورت و آمبولی ریه از سایر علل احساس ناراحتی در قفسه صدری می باشد. حتی بیمارانی كه دوره های كوتاهی از درد داشته و وضعیت جسمانی مناسبی دارند نیز ممكن است دچار كاهش اكسیژن (ایسكمی) عضله قلبی و یا آمبولی های مكرر در ریه ها شوند.

درد راجعه از احشاء داخل قفسه سینه را معمولاً می توان توسط ارتباطات آناتومیك توجیه نمود. موج عصبی ناشی از درد كه وارد بخشی از نخاع می گردد، نشر یافته و بخش های مجاور را نیز تحریك می نماید.

درد قفسه سینه اغلب به صورت سنگینی، فشار یا فشردگی و یا به صورت احساس انقباض یا فشردگی قفسه سینه توصیف می شود. اما ممكن است به صورت درد، سوزش و یا حتی عدم هضم نیز تشریح گردد. بر خی بیماران مصراً وجود درد را انكار می كنند. اما به علت احساس ناراحتی و یا حس غیرعادی مراجعه می نمایند و یا از اشكال در تنفس شاكی هستند.

عموماً معاینه بیمار مبتلا به كاهش اكسیژن عضله قلبی كاملاً طبیعی است، اما به علت ایجاد اختلال در انقباض یا شل شدن عضله قلب، این كاهش اكسیژن می تواند صدای سوم یا چهارم قلبی ایجاد نماید. به هر حال اساس و پایه ارزیابی بیمار، شرح حال دقیق و جزء به جزء سلوك درد می باشد و محل، تیركشیدن، كیفیت، شدت و طول مدت دوره های درد همگی مهم اند .


ریه (شش) یا جگر سفید اندامی است مخروطی شکل مجتمع از بافت اسفنجی که به صورت یک جفت در قفسه سینه قرار دارد. ریه راست متشکل از۳ تکه و ریه چپ از ۲ تکه تشکیل شده است. هر ریه متصل به شاخه ای به نام نایچه است. سرطان ریه نوعی بیماری است که در آن رشد بافت بدخیم در یک یا هر دو ریه ایجاد می شود.

سرطان ریه شایعترین سرطان در هر دو جنس در سراسر جهان است و بیش از ۸۰% بیماران مبتلا به این سرطان در فاصله ۵ سال از زمان تشخیص بیماری جان خود را از دست می دهند.
با توجه به سلولی که دچار تراریختی و سرطان شده است اشکال مختلفی از سرطان ریه وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند. شایع ترین اشکال سرطان ریه عبارتند از:

۱- سرطان ریه با یاخته های کوچک (Small cell lung cancer) - یاخته های سرطانی نوع کوچک در زیر میکروسکوپ به شکل جوی دو سر دیده می شود و به آن سرطان جو شکل (Oat-shaped) نیز گفته می شود. روند رشد این نوع سرطان ریه سریع است و در مدت زمان کوتاهی در اندامهای دیگر پراکنده می شود. حدود ۲۰% سرطانهای ریه از این نوع است.

۲- سرطان ریه با یاخته های غیر کوچک(Non-small cell lung cancer) - این نوع سرطان ریه با توجه به نوع سلول موجود در بافت ریه که دچار تراریختی و سرطان شده است تعریف می شود. اشکال مختلفی از این نوع سرطان وجود دارد که هر کدام نشانه ها و عوارض خاص خود را دارند و عبارتند از :

i) سرطان بافت بشره ای (Squamous cell carcinoma) - این سرطان از شا یع ترین انواع سرطان ریه است و شروع آن معمولاً از نایچه ها است و در مقایسه با دیگر اشکال سرطان ریه رشد آهسته تری دارد و مدت ها طول می کشد تا به اندامهای دیگر سرایت کند.

ii) سرطان غدد مترشحه مخاط و مجاری لنفاوی ( Adenocarcinoma) – این نوع سرطان ریه معمولاً در زیر بافت پوششی نایچه ها یا در مجاری لنفاوی کناره خارجی ریه رشد می کند.

iii) سرطان ریه با یاخته های بزرگ ( Large cell carcinoma) - این نوع سرطان اغلب در شاخه های کوچکتر نایچه ها تظاهر می کند.

از هر ۵ مورد سرطان ریه یکی از آنها از نوع یاخته های کوچک و بقیه از نوع غیر کوچک است.

نوع نادری از اشکال سرطان ریه نیز به نام مزو تلیوما (mesothelioma) وجود دارد. این نوع سرطان ریه موجب تراریختی بافت پوششی ریه می شود و در افرادی تظاهر می کند که در تماس با آزبست ( پنبه نسوز) بوده اند.

آسم چیست ؟

آسم یک بیماری مزمن ریوی است که در آن راه های هوائی تنگ شده و تنفس مشکل می شود . راه های هوائی یک بیمار مبتلا به آسم به شدت حساس است . عواملی که از آنها به عنوان محرک یاد می شود ، در راه های هوائی این افراد ، در اثر تحریک توسط این عوامل ، پاسخی با شدت بیش از حد طبیعی ایجاد می شود . این پاسخ ، التهابی غیرطبیعی است که منجر به تورم راه هوائی ، افزایش ترشح موکوس و انقباض عضلات آن می شود . جریان طبیعی هوا با این عوامل مختل می شود . این نشانه ها برگشت پذیرند و ممکن است ساعتی پس از حمله اولیه دوباره پدید آیند .

چه کسی مبتلا به آسم می شود ؟

هر کسی می تواند مبتلا به این بیماری شود . آسم یک بیماری غیرواگیر است که میلیون ها نفر در سراسر جهان بدون توزیع خاصی از نظر جنس ، سن ، فرهنگ و نژاد به آن مبتلا هستند . احتمال وقوع آسم با وجود سابقه فامیلی از این بیماری یا سابقه ای از آلرژی ها افزایش می یابد .

عوامل شایع شعله ور کننده  آسم:

1-    آلودگی هوا :  دود تنباکو ناشی از سیگار ، سیگار برگ ، پیپ ، قلیان ، مواد آلوده کننده ناشی از دود اتومبیل ها و دودکش کارخانه ها ، همچنین دود آتش ، اسپند و در کل هر چیزی که دود دارد .

2-   مواد حساسیت زا : پشم و موی بدن حیوانات ، کنه ها ، دانه گرد گیاهان ( مخصوصا در فصل بهار و تابستان ) ، غذاهائی مانند بادام زمینی ، ماهی ، حلزون ، تخم مرغ ، رب ، سس ، سوسیس ، کالباس ، پیتزا ، ترشیجات و به طور کلی ماد حاوی اسانس و مواد نگهدارنده ( افزودنی ها ) .

3-  محرک ها : ذرات معلق ، گرد و خاک و بخار ناشی از محصولات پاک کننده ، عطر ، ادکلن ، اسپری ، وایتکس ، رنگ ، جوهر نمک و در کل تمام موادی که بو های بسیار غلیظ دارند .

4-  آب و هوا : هوای سرد و خشک و هوای دارای رطوبت بالا می توانند باعث ایجاد نشانه های آسم شوند . وزش باد سبب جابجائی محرک ها و حساسیت زا ها می شود . باران نیز موجب تسهیل رشد قارچ ها و آزاد سازی گرده ها و هاگ ها می شود .

5-  ورزش : ورزش هائی چون شنا ، فوتبال ، ژیمناستیک ، بسکتبال ، دویدن در مسیرهای طولانی ، به طور کمتر در فوتبال و به طور کلی در ورزش های سنگین . پیاده روی به صورت آهسته و در مسافت کوتاه مانعی ندارد .

6-  بیماری : عفونت های ویروسی از جمله ذات الریه ، آنفولانزا ، سرماخوردگی و ... ( به خصوص در بیماران کم سن و سال ) .

7-  بروز هیجانات : خندیدن ، گریستن ، فریاد کشیدن و سرفه کردن علائم آسم را ایجاد می کند .

در پایان لازم است که یادآور شویم که در بعضی از بیماران موارد فوق به صورت حداقل ( یک یا دو مورد ) و در بعضی از آنها حداکثر موارد فوق باعث شعله ور شدن بیماری آسم می شود . لذا تاکیدی بر تمامی موارد نیست ولی در کل رعایت موارد فوق باعث آسودگی خاطر بیشتر می شود .


فكر كنید ص 168 :
در بدن به جز كلیه ها، چند اندام دفعی دیگر نیز وجود دارند. نام ونوع كارهای آنها را در جدولی مانند جدول زیر بنویسید
.

نام اندام دفعی محل در بدن نوع كار
1- كلیه ها

2- غده های عروق

3- روده بزرگ

4- غده های اشكی

5- شش ها

دراخل شكم

در پوست

داخل شكم

داخل چشم

داخل قفسه سینه

دفع اوره،نمك ها وتنظیم مقدار آب بدن

دفع عرق،مواد زاید و خنك كردن بدن

دفع مواد زاید،تنظیم آب بدن

دفع آب،شستشوی چشم

دفع كربن و دی اكسید

 

تفسیر كنید ص 170:
می دانیم كه آب لازم ترین ماده برای بدن است. اما كار مهم كلیه ها دفع این ماده است. آیا در كلیه ها، «آب ماده ی غیر لازم» محسوب می شود؟ چگونه ممكن است ماده ای هم لازم و هم غیر لازم باشد؟
در این جدول تركیب خون و ادرار با هم مقایسه شده اند.
1 – از مقایسه ی این ارقام چه نتیجه ای می گیرید؟

2 – پزشك ها اغلب از بیمار می خواهند كه تركیب ادرار خود را در آزمایشگاه مشخص كند، به نظر شما این كار چه كمكی به پزشك می كند؟

- چون آب در بدن مصرف نمی شود، اما موجب حمل و نقل مواد در بدن می شود

مواد پلاسما(درصد) ادرار(درصد)
آب
پروتئین
گلوكز
اوره (دارای نیتروژن)
سایر مواد نیتروژن دار
سدیم
سایر مواد معدنی
91
9
1/0
03/0
005/0
32/0
40/0
95
0
0
2
13/0
34/0
53/2

1 – نتیجه می گیریم كه در پلاسما بعضی از مواد زیاد هستند و در ادرار وجود ندارند(پروتئین – قند) و بعضی مانند آب دریا را ادرای زیادتر هستند. و مواد نیتروژن دار باید از بدن خارج شوند.
2- اندازه گیری مقدار بعضی از مواد در ادرار راهنمای خوبی برای تشخیص بیماری است. مثلاً وجود قند یا پروتئین در ادرار نشانه بیماری است
.
 





طبقه بندی: فکر کنید و فعالیت سال دوم راهنمایی،
[ یکشنبه 21 آبان 1391 ] [ 12:50 ب.ظ ] [ رضا سلطانی ورنکش ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دبیر علوم تجربی مدرسه راهنمایی شهید مومنی ناحیه 4کرج.
این وبلاگ مربوط به دانش آموزان دوره ی راهنمایی می باشد.
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ