تبلیغات
علوم تجربی راهنمایی
علوم تجربی راهنمایی
 
قالب وبلاگ

نکته های مهم فصل 9

آب در روی خشكی


بارانی كه به سطح زمین می بارد آب حاصل از آن سه مسیر را طی می كند:
الف: مقداری از آن به صورت آب جاری به دریا و اقیانوس بر می گردد (حدود یك سوم)
ب: مقداری از آن به بخار تبدیل شده دوباره به بالا می رود
ج: مقداری از آن در زمین فرو می رود و مخازن آب زیر زمینی را تشكیل می دهد



یخچال ها:
مقدار زیادی از آب وقتی به صورت برف در كوهستان ها می بارد به یخچال تبدیل می شوند كه منبع ذخیره آب شیرین می باشد. در مناطق قطبی زمین نیز یخچال های قطبی وجود دارند كه گاهی ضخامت یخ آن ها به 3 كیلومتر هم میرسد.

 

در مناطق كوهستانی گاهی بر اثر ذوب یخ ها و گرانش زمین یخچال حركت می كند در این صورت دره یخچالی و گاهی دریاچه های یخچالی بوجود می آیند.


 
آب جاری:
پس از هر نوع بارندگی مقدار بسیار زیادی آب در روی زمین به صورت رود ، رودخانه جاری شده به سمت دریاها حركت می كند گاهی به صورت سیلاب های خطرناك موجب ایجاد خسارت های زیاد جانی و مالی نیز می گردد.


پیدایش رودها:
ازآنجایی كه رودها از ارتفاعات و مناطق كوهستانی سرچشمه می گیرند بر اثر گرانش زمین دارای انرژی زیادی هستند به همین دلیل بسیاری زا موادی را كه در سر راه آنها قرار دراند با خود حمل می كنند در نتیجه رودها را بوجود می آورند.
شكل رودها بستگی به جنس زمین منطقه ای دارند كه رود از آن می گذرد.

 


آبرفت:
به موادی كه توسط رود حمل می شوند آبرفت گویند
این مواد ممكن است در كف رودهای آرام یا داخل سدها و یا دریاها و دریاچه ها رسوب كنند.


 

آب های زیر زمینی:
قسمتی از آب باران و برف در زیز زمین نفوذ می كند و مقدار زیادی آب شیرین در زیر زمین ذخیره می شود.


مواد نفوذ پذیر :

موادی كه آب بتواند درون آنها وارد شود نفوذ پذیر می باشند مثل ماسه سنگ



مواد نفوذ ناپذیر:

بعضی مواد هستند كه آب نمی تواند درون آنها داخل شود به آنها نفوذ ناپذیر گویند مثل خاك رس

 


مقدار نفوذ آب در زمین به عوامل زیر بستگی دارد:
1- مقدار و نوع بارندگی
2-
شیب زمین
3-
تخلخل سنگها و خاك
4-
نفوذ پذیری سنگها
5-
مقدار و نوع پوشش گیاهی
6-
رطوبت اتمسفر


استفاده از آب های زیر زمینی:

 

 

 

الف : چاه
آن را در محلی كه لایه آبدار وجود دارد حفر می كنند و سپس با استفاده از تلمبه های مخصوص آب آن را به سطح زمین آورده به مصرف آشامیدن یا كشاورزی و یا مصنعتی می رسانند.


مشكلات مربوط به چاهها:
استفاده بیش از حد از چاه ها و یا افزایش تعداد آنها موجب كم شدن ذخیره آب زیرزمینی شده كه جبران آن به هزاران سال زمان نیاز است.

سطح ایستابی:
لایه آبدار درون زمین بر روی لایه های نفوذ ناپذیر جمع می شود بالاترین سطح لایه آبدار در زمین را سطح ایستابی گویند.

 

 

ب: چشمه:

 گاهی آب زیرزمینی خود به خود به سطح زمین را پیدا می كند در این صورت چشمه بوجود می آید چشمه ها بیش تر در دامنه كوهها و ارتفاعات بوجود می آیند.

 

 

ج: قنات:

در قسمت های مركزی و خشك ایران كه بارندگی سالیانه كم بود در گذشته به حفر قنات می پرداختند كه هنز هم در بعضی جاها استفاده می شوند.
قنات در زمین های آبرفتی كه شیب ملایم داشتند حفر می شد.


 

آیا می دانید كه :
امروزه حفر قنات توسط زمین شناسان ممنوع شده است زیرا هنگامی كه كشاورزان به آن نیاز ندارند جریان آن را قطع كنند و آب آن بیهوده هدر رفته و حچم مخازن آبهای زیر زمینی كاهش پیدا میكند.



دریاها:
دریاها و اقیانوس ها نقش مهمی را بر تحولات آب و هوای زمین دارند. علاوه بر تأثیر آب و هوا – نقش مهمی در تأمین غذای: انسان- غذای جانواران دیگر- تأمین برخی مواد معدنی- انرژی- حمل نقل را دارند.
تأثیر چرخه آب بر دریا:
دریاها در ابتدا تقریباً آب آنها خالص بوده است اما بر اثر چرخه آب و حل بسیاری از مواد در خود باعث شده است كه آب آنها آنقدر شور شود كه غیر قابل آشامیدن هستند بطوریكه یك لیتر آب دریا حدود 35 گرم املاح دارد كه از این مقدار حدود 27 گرم آن نمك خوراكی می باشد.

سؤال : برای تهیه یك كیلوگرم نمك خوراكی از آب دریا چند لیتر آب دریا را باید جوشاند؟



امواج:

 همه شما امواج دریا را دیده و گاهی شنیده اید كه امواج دریا باعث غرق شدن افراد می شوند.


امواج چگونه بوجود می آیند:
وقتی باد بر سطح آب بوزد بر اثر اصطكاك آب را هم جهت خود حركت داده و موج ایجاد میشود. هرچه باد شدید تر باشد موج بلندتر خواهد شد.
هنگامی كه موج به سمت ساحل حركت می كند چون انرژی بسیار زیادی دارد بر اثر برخورد به ساحل موج شكسته شده و باعث تخریب ساحل می گردد.

آلودگی محیط دریا:
ورود مواد زیان آور را در یك محیط آلودگی گویند.
بیشترین آلودگی دریاها در سواحل آنها روی می هد،

بیشترین آلودگی توسط فاضلاب ها انجام می گیرد.




فاضلاب های شهری:
شامل آبهای كثیف ناشی از شستن ظروف و لباس و استفاده از پاك كننده های شیمیایی كه تجزیه نمی شوند.

فاضلاب های صنعتی:

شامل تركیبات فلزات سنگین- مواد شیمیایی و غیر قابل تجزیه آب داغی كه در داخل نیروگاهها و كارخانه ها تولید می شود باعث نابودی تولید كننده ها و كم شدن اكسیژن آب می گردد.

فاضلاب های كشاورزی:

استفاده از كود شیمیایی – سموم دفع آفات كه مدت ها آثار آنها در طبیعت باقی می ماند.

 

نکته های مهم فصل 10

گوناگونی جانداران


پیرامون ما، جانداران بسیار گوناگونی زندگی می كنند. به طوری كه در روی زمین میلیون ها نوع جانور و صدها هزار نوع گیاه وجود دارد. هیچ كس نمی تواند در تمام عمر خود، همه جانواران را مورد مطالعه قرار دهد. البته نیازی به چنین كاری وجود ندارد زیرا میان گروه های مختلف جانداران شباهت های زیادی وجود دارد. و می توان با طبقه بندی آنها مطالعه جانداران را آسان تر نمود.
برای سهولت مطالعه موجودات زنده آنها را بر اساس خصوصیات مشترك در گروه های مختلف طبقه بندی یا رده بندی می كنند.
و در هر گروه هم به همان روش می توان گروه های كوچك تر به وجود آورد. با توجه به اینكه طبقه بندی كار مطالعه را آسان تر می كند می توان نتیجه گرفت كه بهترین طبقه بندی آن است كه كاربرد آن زیادتر باشد.
امروزه در طبقه بندی مدرن و پیشرفته جانداران را بر اساس خصوصیات مشترك شان در گروه ها و زیر        گروه های مختلف قرار می دهند . بر این اساس اولین سطح طبقه بندی موجودات زنده سلسله نام دارد. هرچه به سطوح پایین تر می رسیم شباهت موجودات گروه ها به یكدیگر بیشتر می شود.

در این روش سطوح مختلف طبقه بندی عبارتند از:

سلسله، شاخه، رده، راسته، تیره، جنس ، گونه

شناسایی جانداران
یكی از راه هایی كه زیست شناسان برای شناسایی جانداران به كار می برند، استفاده از كلیدهای شناسایی است در واقع كلیدهای شناسایی، مجموعه ای از پرسش هاست كه بر اساس ویژگیهای جانداران تهیه می شود و به كمك آن می توان نام جاندار را پیدا كرد.
مثلاً برای شناسایی یك جانور مهره دار می توان از كلید شناسایی زیر استفاده كرد.


زندگی جانوران
جانوران موجوداتی پر سلولی هستند یعنی بدن آنان از مقدار زیادی سلول تشكیل شده است كه در كنار هم قرار دارند سلول های بدن جانوران از نظر شكل و اندازه و نوع كاری كه انجام می دهند متفاوت است اما از این نظر كه هیچ كدام توانایی غذاسازی ندارند، مشابه است. مانند انسان

 برای اینكه جانور بتواند كارهای خود را بهتر و سریع تر انجام دهد بین سلولها تقسیم كار صورت گرفته است و هر گروه سلول كه ساختار ویژه خود را دارد كار بخصوصی را انجام می دهد. در این صورت هر چه سلول تخصص یافته تر باشد ساختمان بدن جانور پیچیده تر و پیشرفته تر خواهد بود.
همه جانوران از نظر محل زندگی، شكل بدن، نوع غذای مصرفی، طرز تنفس، و رفتارها با یكدیگر متفاوتند.


شكل بدن:
در میان گروه های جانوران ، جاندارانی وجود دارند كه ساختمان بدنی ساده و ابتدایی دارند، این جانوران در سطح یا داخل بدن اسكلت ندارند اما در سایر جانوران اسكلت وجود دارد. اسكلت در جانوران وظایف گوناگونی را بر عهده دارد. بعضی از وظایف اسكلت عبارتنداز: شكل دادن به بدن، تكیه گاه اغلب ماهیچه ها، محافظت از اندام های مهم.
اسكلت جانوران به دو دسته خارجی و داخلی تقسیم بندی می شود.
بعضی از جانوران مانند بندپایان اسكلت خارجی دارند. در این جانوران از ترشح مواد سخت، پوششی تشكیل می شود كه بدن جانور در درون آن قرار دارد. جنس پوشش خارجی(اسكلت) در این جانوران متفاوت است در گونه هایی سیلیس و در گونه های دیگر می تواند از سیلیس یا آهك باشد.


اسكلت خارجی جانداران وظایف مختلفی را بر عهده دارد كه عبارتنداز :
1) محافظت از بدن در برابر محیط های خیلی خشك یا آبی
2) كمك به دفاع از بدن


در جانوران مهره دار، اسكلت داخلی وجود دارد. جنس اسكلت این جانوران استخوان یا غضروف است . در این جانوران اسكلت، تكیه گاه ماهیچه هاست و از اندام هایی مانند قلب و شش ها و مغز محافظت        می كند.

زیستگاه:
جانوران در زیستگاه های مختلفی زندگی می كنند . برخی در آب (آبزی) و برخی در خشكی(خشكی زی) زندگی می كنند.
مثلاً زیستگاه ماهی آب و زیستگاه انسان خشكی است اما برخی از جانوران هم وجود دارند كه نمی توان برای آنان زیستگاه معینی تعیین كرد مثلاً فك ها كه در كنار دریا وجود دارند گاهی در آب و گاهی در ساحل دیده می شوند.



غذا خوردن:
می دانید كه غذا انرژی و مواد مورد نیاز بدن ما و سایر جانداران را تأمین می كند. و یكی از ویژگی های موجودات زنده غذا خوردن است . هیچ جانوری نمی تواند غذای خود را بسازد بنابر این جانوران باید غذای خود را از بدن جانداران دیگر بدست آورند. مثلاً بعضی از جانوران شكارچی، با شكار جانوران دیگر از بدن آنان به عنوان غذا استفاده می كنند. گروهی از جانوران هم بر روی بدن جانوران یا درون بدن آنان زندگی        می كنند و نیازهای غذایی خود را از آن جانداران بدست می آورند مثلاً پشه مالاریا می تواند با نیش زدن بدن از خون انسان استفاده كند. این گونه جانوران زندگی انگلی دارند.



با توجه با اینكه رژیم غذایی جانوران متفاوت است دندان های آنها نیز متناسب با روش تغذیه جانور است . مثلاً در سگ كه جانوری گوشت خوار است دندانهای برنده ی نیش، پیشرفته تر است در صورتی كه گوسفند، جانوری علف خوار است دندانهای آسیا كه مخصوص خرد كردن و آسیا كردن است پیشرفته تر است. انسان نیز كه جانداری همه چیز خوار است تمام انواع دندانها یعنی پیش، نیش و آسیا به نسبت تشكیل شده اند.

دندان های گوسفند                     دندان های سگ                     دندان های انسان


تنفس كردن
یكی از كارهایی كه همه موجودات زنده ا ز جمله جانوران انجام می دهند تنفس كردن است. با این عمل اكسیژن به درون بدن می رود و موجب اكسایش مواد غذایی و تولید انرژی می شود. بنابر این جانوران با تجزیه مواد غذایی در داخل سلول ها به اكسیژن نیاز دارند، بعضی از جانوارن در آب و برخی در خشكی زندگی می كنند در نتیجه دستگاه تنفسی آنها نیز مشابه نیست.
بعضی از جانوران مانند كرم خاكی تنفس پوستی و بعضی مانند حشرات تنفس نایی و برخی مانند     ماهی ها تنفس آبششی و بعضی مانند انسان تنفس ششی دارند.
كامل ترین و كار آمدترین دستگاه تنفس در پرندگان مشاهده می شود در این جانوران علاوه بر شش ها كیسه های هوادار عقبی و جلویی وجود دارد كه علاوه بر اینكه اكسیژن مورد نیاز عضلات قوی پروازی را تأمین    می كند موجب تنظیم دمای بدن پرنده هم می شود.


[ یکشنبه 20 فروردین 1391 ] [ 02:35 ب.ظ ] [ رضا سلطانی ورنکش ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ

دبیر علوم تجربی مدرسه راهنمایی شهید مومنی ناحیه 4کرج.
این وبلاگ مربوط به دانش آموزان دوره ی راهنمایی می باشد.
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
 ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ